Yaşar ATAN/ ZEUS SUNAĞI (Evrensel) yazıları

Yaşar ATAN   ZEUS SUNAĞI

Şiirleri sevgi yüklü bir ozan

Yalnızca Macaristan’ın yetiştirdiği birkaç büyük ozandan biri değildi Sandor Petöfi; bütün Avrupa ülkelerinde de, Hugo’ların, Byron ve Heine’lerin yanında anılıyordu...

Sandor Petöfi yoksul bir aileden geliyordu. Okulu da çok erken bıraktı. Bu kararında yoksulluğunun etkisi olduğu kadar, ülkesini yakından tanıma isteği de vardı. Bu yüzden gezici bir tiyatro grubuna katılıp bu serüvenini birkaç yıl sürdürdü...

Bu önsezili ve dünyaca tanınan evrensel ozan Petöfi; bir şiirinde de öngördüğü gibi, daha yirmi altı yaşındayken son soluğunu verdi...

Petöfi’den çevirdiğim şiirlerden birini, okurlarımla bölüşmek istedim...

O TEK DOSTUM DA GİDİYOR

Benim can yoldaşım gençlik, 

Bak, çekip gidiyorsun sessizce!..

Bir eşin de yok hani ardında bıraktığın...

Ve gene biliyorum ki yakında,

Öylesine yapayalnız kalacağım.

Artık dönüp bakmayacak hiçbir hatun,

Olmayacak hiçbirinin gönlünde yerim!.

Zaten bir mermer kütlesine dönmüşken, 

Nasıl bir bakışla benim

Başımda hemen kavak yelleri esiversin?

İşte o zaman duyduğum öfkeyle,

İçimin çölleşmesinden korkuyorum...

Bir gereksiz adam olacağım kısaca

Yoldaşım olmadıkça gençliğim...

Artık nasıl da anlayışsız olacak dünyamız,

Ve öylesine acımasız...

Ne gelir elden, güle güle diyeceğim, 

Çekip giderken gençliğim...

Ama bir isteğim var ondan,

İki erdem bıraksın bana:

Seveyim sonsuzca hoşuma gideni...

Yada bunu hak etmiyorsa,

Göstereyim bütün nefretimi...

(Çev. Yaşar Atan)

İki şiir de bizden,diyoruz. Şiirli günler dileğiyle...

MART KAPIDA BEKLESİN.

Bir bacağı kısa

Elinde asası hani

Bu şubat ayı işte

Yaptı yapacak gibi

Şubatlığını gene

Daha dün şimdi geldim diyordu

Ama az kaldı gitmeme diyor

Bu sabahki son görüşmemizde

Oysa kışın ortası da olsa

Çok kal benimle dedim ona

O kadar tez oluyor ki

Gelip gidişin

Böyle ne oluyor sana

Bak başım dönüyor

Pek bilmezdim eskiden

Bakmazdım bile 

Girip çıktığınız kapılara

Artık şimdi anlıyorum

Girer girmez biriniz odama

Çıkıp gidecek diye 

Ödüm kopuyor

Bak Şubat ayı

O eski oyuncaklarımı vereceğim sana

Dönelim diyorum benim çocukluğuma

Oyunlar oynayıp eğlenelim

Alışkındır o Mart ayı aldırma

Varsın hep beklesin kapıda.

MUTLU SABAHLAR

Ne mutlu sabahlar vardır

İstersen hani uyanır uyanmaz

Bir bardak çay

Ve şiir defterin masandadır

Çoktandır özlediğin o Sarıkuş da

Zaten camını tıklatır

Dilim varmaz bir şey demeye 

Ne büyük şey yaşamak

İnsan böcek güneş kardeşlerinle

Ve sana gülümseyen

Her günkü o dağ bayır çiçekleriyle.

(*)Mitolojiyle ilgilenen okurlarımıza aşağıdaki kitapları öneriyoruz:

- AKDENİZLİ TANRILAR (Yaşar ATAN–2. Baskı)

- AKDENİZ MİTOLOGYASINDN EFSANELER (Yaşar ATAN – )

- İNSAN VE TRAGEDYA (ANDRE BONNARD (Çev. Yaşar ATAN).

13.10. '19 

Kutupları ısıtan ozan: Ogdo Aksenova

1937 doğumlu Ogdo Aksenova, Dolgan alfabesini oluşturan ilk kadın ozandır. Bazı şiirlerini türkü olarak da söylüyordu sahnelerde.

Halkının folklorunu derleyip kitaplaştırdı.

“Şölen” adlı şiir kitabı çok ünlüdür.

Aşağıda ondan çevirdiğim bir şiirini sunuyorum.

İyi haftalar dileğiyle...

BEN BUYUM İŞTE

Kimsin sen ve neden böylesin?
Hadi söyle açıkça.
-Gerçeklerle yaşarım da ondan.
Üstelik geyik sürülerinden çok,
hep o güzelim dostluk ısıtır yüreğimi.
Kar küreme zamanı geldiğinde de,
giderken günlük işime,
bir şiir korum,
yüreğimin en sıcak köşesine.
Ve memedeki bebeğimmiş gibi,
onu hep sever okşarım koynumda.

.

Üstelik yakar içimi Dolgan türküleri.
O zaman anlarım işte,
Katanga nehrinin ezgilerini.
Zaten “Dolgan” sözcüğü,
başlar “D” harfiyle.
Ve çok severim hani
Tundranın ürettiği,
bütün o sesleri.
Ve hemen yakalarım onları yüreğimle,
nasıl yakalarsa bir avcı,
hani bir kementle,
o güzelim geyiği.
Ve nasıl severse bir  müzisyen,
kendi bestesini.
Kısacası gönülden mi gönülden,
seviyorum hepsini.
Mutluluk demek zaten “diol” sözcüğü,
ülkemiz Dolgan’da.
“Dogor” un anlamı da dostluk,
dilimiz Dolganca’da.
Adım da Dusiya, artık ne gerek çok söze,
hepsi aynı kökten olunca?
Üstelik dolmuş ciğerlerime,
havasını soluduğum bu güzel tundra 
o sonsuz gökleriyle...

(Türkçeleştiren: Yaşar Atan)

---

İki şiir de bizden, diyoruz. Şiirli günler dileğiyle...

KUŞLAR MAVİLERE BULANDI

Kendiliğinden geldi bu sabah
Gökyüzünün çileli kuşları
Camlarda hep kanat çırptılar
Anladım bir dertleri vardı

Birkaçını tanıdım hemen
Arada gelip bahçeme konarlardı
Hoşbeş ederdik şundan bundan
Sonra serpile serpile uçuşurlardı

Bu sabah güneşin atları
Onları penceremde görünce ta uzaktan
Nasıl da koştular dörtnala
Penceremde buluştu artık güneş
Mavilere bulanmış kuşlarla

Hem güneş hem kuşlar penceremde
Pek duymadım ne dedilerse birbirlerine
Ama dünya öylesine güzeldi

Velhasıl güneş kuşlar ve gökyüzü
Bir güzel harman oldular
Ve nasılsa birden güldü
Uykudaki çocuklar.

(Yaşar ATAN)

YILDIZLARI DUY

Gör güzelliğini dostum
Pencerende doğan her sabahın
Kara bulutlar kaplamışsa bile
Yeri göğü arsızca
Kokusunu duy o güzelim yıldızların

Bakarsın yolun üstünde
Bir nergis eğer başını
Gülümse bütün içtenliğinle
Ve koy onun o güzel selamını da
Yüreğinin en gizli köşesine

Böyle böyle birikince
Bunca güzellikler hani
Yüreğinde beyninde
Onlar da çiçeklenip çoğalırlar
Dağıtırsın artık onları
Denizlere ovalara
Artık nasıl da güzelleşir birden
Bu mahzun dünya
Hani bazen seni çok üzen.

(Yaşar ATAN)

(*)Mitolojiyle ilgilenen okurlarımıza, aşağıdaki kitapları öneriyoruz:
- AKDENİZLİ TANRILAR (Yaşar ATAN - 2. Baskı)
- AKDENİZ MİTOLOGYASINDN EFSANELER (Yaşar ATAN)
- İNSAN VE TRAGEDYA (André BONNARD - Çev. Yaşar ATAN - 2. Baskı)

15.09. '19